وقت خواهد داد ، پس از آن نيز از راه مصادرهء كارگزاران و درآمدهاى پراكندهء آنان و پرداختهايشان براى بر جا استوار ماندن [ 1 ] در هر ماه هلالى [ 2 ] چهل و پنج هزار دينار خواهد پرداخت . مقتدر اين نامهء [ فرجويه ] را به ابن فرات [ در زندان ] نشان داد و او همه را پذيرفته با دستنوشتهء خويش آن را تعهد كرد . اين يادداشتها بزرگترين سبب شد كه ابن فرجويه در پيشاپيش دبيران وزارت ابن فرات جا گيرد . همچنين ابن فرات دارائى بسيار را به دست ابن فرجويه نزد گروهى از بازرگانان سپرده بود ، و چون نام ايشان را نمىدانست [ فرجويه نيز گرفتار نبود ] زير شكنجه فاش نشد . و چون به دومين بار وزيرى خود رسيد ، ابن فرجويه همهء آنها را كه سپرده بود براى او باز پس گرفت و هيچ * چيز از آنها سوخت نشد . ابو على بن مقله [ محمد بن على ] در روزگار خاقانى و على بن عيسى بىكار و خانه‌نشين بود ، در روزگار خاقانى پنهان شد ولى على بن عيسى به دو امان داد تا در خانه نشيند . از اين رو ابن فرات از او سپاسگزارى كرده او را در ويژگان خود نهاد . كارى كه ابن ابو ساج [ 3 ] در پى دست به دست شدن وزارت انجام داد يوسف بن ابو ساج از روزگار نخستين وزيرى ابن فرات كارگزار صلات ، جنگ ، معونتگران ، خراج ، ديه‌هاى همگانى در ارمنستان و آذربايجان شد ، و آنها را در برابر پولى برآورد شده كه همه ساله به بيت المال پايتخت مىرسانيد ، پيمان بست . او در روزگار نخستين وزيرى ابن فرات مال خراج را بىچون و چرا مىپرداخت . چون ابو على خاقانى و سپس على بن عيسى به وزيرى نشستند ، او به آن مال چشم دوخت و از پرداختى بخشى بزرگ از آن خوددارى نمود و با آن نيروئى فراهم كرد كه او را به سركشى وا داشت .

--> [ ( 1 - ) ] M : متن : و مال مرافقهم و الاستثبات . . . [ ( 2 - ) ] M : متن : من « شهور الاهلة . . . تكيه بر هلالى نشان مىدهد كه پس از تعيين نوروز متوكلى و معتضدى ( خ 6 : 250 ، 316 ، 510 ) در سدهء سوم ، ماه شمسى نيز شناخته بوده است . [ ( 3 - ) ] M : يوسف بن ديوداد . ( خ 5 : 17 و 118 ) گنوسيست تند ( خ 5 : 279 ) ن . ك . ص 179 پانوشت .